PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA PRZYRODY W KLASIE SZÓSTEJ

Prezentowany plan wynikowy nauczania przyrody dotyczy uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, uczęszczających do klasy szóstej. Opracowany został w oparciu o program nauczania Mirosławy Wiechowskiej (numer w wykazie DKW – 4014 – 54/00). Przewiduje się, że zaprojektowana tematyka będzie realizowana w wymiarze trzech godzin tygodniowo. Doskonałą formą umożliwiającą poznanie i zrozumienie zależności istniejących w środowisku przyrodniczym, zainteresowanie światem, jego różnorodnością i pięknem są  wycieczki tematyczne. Stanowią one podstawę do dalszych rozważań i poszukiwań w oparciu o środki dydaktyczne wykorzystywane na zajęciach szkolnych. Poniżej prezentowany plan pozwala  na realizację ścieżek edukacyjnych, takich jak: edukacja regionalna, edukacja ekologiczna, edukacja prozdrowotna. W klasie szóstej wyraźnie widać przenikanie wiedzy z zakresu przyrody, geografii, fizyki. Nauczanie przyrody uczniów  z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim w klasach 4-6 powinno zmierzać do wyposażenia ich w taki zakres wiedzy teoretycznej, który pozwoli osiągnąć im umiejętności potrzebne w  życiu codziennym, dalszej nauce i integracji z rówieśnikami.
Wymagania programowe zostały podzielone na wymagania podstawowe i rozszerzone. Ocena uzyskana przez ucznia  z przedmiotu uzależniona jest od stopnia opanowania przez niego wiadomości i umiejętności określonych wymaganiami programowymi. Przewiduje się następujące zakresy dla poszczególnych ocen (zgodnie z WSO Zespołu Szkół nr 4 Specjalnych w Ełku):

86% - 100%   - bardzo dobry

wymagania podstawowe

56% -   85%   - dobry
26% -   55%   - dostateczny
11% -   25%   - dopuszczający 
 0%  -   10%   - niedostateczny
Opanowanie przez ucznia wiadomości i umiejętności określonych przez wymagania ponadpodstawowe jest podstawą do wystawienia mu oceny celującej. Plan wynikowy opracowała Krystyna Siwik, nauczycielka Zespołu Szkół nr 4 Specjalnych w Ełku.
PLAN WYNIKOWY nauczania przyrody w klASIE Vi

dkw–4014–54/00	Plan wynikowy opracowała Krystyna Siwik	
Program: Mirosławy Wiechowskiej	nauczycielka  Zespołu Szkół nr  4 Specjalnych w Ełku	
	
dział	Lp	temat lekcji	wymagania
podstawowe	wymagania ponadpodstawowe	Ścieżki
edukacyjne	
polska w krajobrazach	1	O czym będziemy się uczyć na lekcjach przyrody w kl. VI?	•	Wymienia zagadnienia, z którymi zapozna się w klasie szóstej.
•	Zapoznaje się ze sposobem pracy na lekcji przyrody.		Edukacja czytelnicza i medialna – literatura popularno – naukowa.	
	2	Mapa Polski – kierunki główne i pośrednie	•	Wymienia i pokazuje na mapie kierunki główne i pośrednie.
•	Potrafi zapisać symbolami literowymi kierunki główne i pośrednie.	•	Umie wyznaczać kierunki za pomocą mrowiska, drzewa, gwiazdy polarnej		
	3	Kierunki główne i pośrednie – ćwiczenia z mapą	•	Określa położenie miast i miejscowości, gór, morza za pomocą kierunków głównych i pośrednich.	•	Potrafi samodzielnie określić kierunki drogi z miejsca zamieszkania do szkoły.		
	4	W jaki sposób lądolód rzeźbił powierzchnię Polski?	•	Nazywa siłę zewnętrzną, która wywarła największy wpływ na rzeźbę terenu Polski.
•	Pokazuje na mapie elementy krajobrazu polodowcowego.	•	Opisuje poszczególne elementy krajobrazu polodowcowego.		
	5	Charakterystyczne cechy rzeźby terenu Polski	•	Wskazuje na mapie główne pasy kształtujące powierzchnię Polski.
•	Odczytuje z mapy nazwy głównych krain geograficznych Polski.	•	Charakteryzuje poszczególne pasy krajobrazowe.
•	Odczytuje na mapie nazwy i wysokości najwyższych wzniesień.		
	6	Poznajemy krajobraz pobrzeży	•	Pokazuje na mapie pas pobrzeży.
•	Wymienia główne miasta pobrzeży.
•	Wskazuje na mapie Jezioro Gardno, Łebsko.
•	Wymienia parki narodowe na pobrzeżach.	•	Wymienia atrakcje turystyczne pobrzeży.
•	Wymienia rośliny chronione.	•	Edukacja regionalna – ogólna charakterystyka geograficzna regionu.
•	Edukacja ekologiczna – obszary chronione.	
	7	Poznajemy Nizinę Śląską	•	Pokazuje pas nizin na mapie Polski i je nazywa.
•	Wskazuje Nizinę Śląską.
•	Wskazuje najważniejsze miasta niziny.	•	Opisuje krajobraz nizin.
•	Opisuje warunki rozwoju rolnictwa na Nizinie Śląskiej.	Edukacja ekologiczna – degradacja środowiska – jej związek z formami działalności ludzi.	
	8	Charakterystyka Niziny Wielkopolskiej i Mazowieckiej	•	Pokazuje na mapie niziny: Wielkopolską i Mazowiecką.
•	Nazywa najważniejsze miasta tych nizin.	•	Wyjaśnia, dlaczego Nizina Wielkopolska jest obszarem wysoko – rolniczym?		
	9	Charakterystyczne cechy Polesia i Niziny Podlaskiej	•	Wskazuje na mapie położenie Polesia i Niziny Podlaskiej.
•	Wskazuje główne miasta tych nizin.	•	Wymienia charakterystyczne cechy krajobrazu Polesia i Niziny Podlaskiej.		
	10	Powtórzenie				
	11	Sprawdzian wiadomości				
polska w krajobrazach	12	Wyżyna Śląska	•	Wskazuje na mapie położenie Wyżyny Śląskiej.
•	Opisuje działania człowieka na Wyżynie Śląskiej.
•	Podaje główne miasta Wyżyny Śląskiej.	•	Wyjaśnia, dlaczego wycięto lasy porastające Wyżynę Śląską.
•	Podaje przykłady zniszczenia środowiska na Wyżynie Śląskiej.
•	Określa wpływ zniszczenia środowiska na zdrowie mieszkańców.	Edukacja ekologiczna – degradacja środowiska – przyczyny, wpływ na zdrowie człowieka oraz jej związek z formami działalności ludzi.	
	13	Wyżyna Krakowsko – Częstochowska – kraina białych skał	•	Wskazuje na mapie położenie Wyżyny Krakowsko – Częstochowskiej
•	Podaje przykłady osobliwości znajdujące się na tej wyżynie.	•	Opisuje krajobraz krasowy.
•	Opisuje występowanie i znaczenie wapnia.
•	Opisuje roślinność Wyżyny Krakowsko – Częstochowskiej.		
	14	Rolniczy krajobraz Wyżyny Lubelskiej	•	Wskazuje na mapie położenie Wyżyny Lubelskiej.
•	Wskazuje główne miasta wyżyny.
•	Charakteryzuje krajobraz Wyżyny Lubelskiej.	•	Charakteryzuje gleby Wyżyny Lubelskiej.
•	Wymienia uprawy występujące na Wyżynie Lubelskiej.		
	15	Powtórzenie wiadomości			
	16	Sprawdzian wiadomości			
polska w krajobrazach	17	Góry Świętokrzyskie – kraina gołoborzy	•	Wskazuje na mapie położenie Gór Świętokrzyskich.
•	Wyjaśnia przyczyny zniszczenia lasów.
•	Nazywa najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich.	•	Wyjaśnia, dlaczego Góry Świętokrzyskie są pasmami niewysokich wzniesień.
•	Wyjaśnia, w jaki sposób powstały gołoborza.
•	Podaje przykłady zjawisk krasowych w Górach Świętokrzyskich.	Edukacja ekologiczna – degradacja środowiska – przyczyny, wpływ na zdrowie człowieka oraz jej związek z formami działalności ludzi.	
	18	Poznajemy Sudety	•	Wskazuje na mapie położenie Sudetów.
•	Wyjaśnia pojęcie „kotlina”.
•	Pokazuje na mapie Kotlinę Jeleniogórską.
•	Nazywa najwyższy szczyt Karkonoszy.	•	Pokazuje na mapie pasma górskie otaczające Kotlinę Jeleniogórską.
•	Pokazuje na mapie miasta uzdrowiskowe.
•	Wyjaśnia, dlaczego w Sudetach obumierają lasy.	Edukacja ekologiczna – degradacja środowiska – przyczyny, wpływ na zdrowie człowieka oraz jej związek z formami działalności ludzi.	
	19	Tatry – najwyższy masyw górski w Polsce	•	Pokazuje na mapie Tatry.
•	Pokazuje na mapie Rysy.
•	Wymienia charakterystyczne cechy krajobrazu wysokogórskiego.	•	Omawia budowę Tatr.
•	Opisuje krajobraz Tatr Wysokich.
•	Nazywa kotliny tatrzańskie.		
	20	Pogoda i roślinność Tatr	•	Wymienia najważniejsze cechy pogody tatrzańskiej.
•	Nazywa piętra roślinne w Tatrach.	•	Nazywa sosnę chronioną w Tatrach.
•	Opisuje rośliny chronione.		
	21	Poznajemy porosty	•	Nazywa organizmy tworzące porost.
•	Wymienia miejsca występowania porostów	•	Omawia znaczenie porostów.		
	22	Powtórzenie wiadomości			
polska w krajobrazach	23	Sprawdzian wiadomości				
	24	Krajobraz przekształcony przez człowieka	•	Określa działalność człowieka, w wyniku której krajobraz naturalny jest przekształcony.
•	Nazywa krajobrazy przekształcone przez człowieka.			
	25	Rośliny jako element krajobrazu	•	Wymienia rośliny wchodzące w skład krajobrazu.	•	Wymienia rośliny chronione wchodzące w skład krajobrazu i miejsce ich występowania.		
	26	Zwierzęta jako element krajobrazu	•	Wymienia zwierzęta leśne wchodzące w skład krajobrazu.
•	Wie, jak odżywiają się zwierzęta leśne.	•	Wymienia zwierzęta chronione wchodzące w skład krajobrazu i miejsce ich występowania.		
	27	Rośliny przemysłowe i ich znaczenie w gospodarce kraju	•	Wymienia nazwy roślin przemysłowych.
•	Rozróżnia i charakteryzuje rośliny przemysłowe.
•	Wymienia sposoby uprawy roślin przemysłowych.	•	Określa znaczenie uprawy roślin przemysłowych w gospodarce kraju.		
	28	Zwierzęta hodowlane w Polsce i ich znaczenie w gospodarce kraju	•	Nazywa i wyróżnia zwierzęta hodowlane.
•	Wyróżnia zwierzęta hodowane ze względu  na mięso, mleko, skórę, wełnę, jaja.	•	Określa znaczenie hodowli zwierząt w gospodarce kraju.		
	29	Główne bogactwa naturalne Polski	•	Wymienia bogactwa Polski.
•	Wskazuje na mapie miejsca ich występowania.	•	Wymienia przykłady i sposoby powstawania niektórych bogactw.		
	30	Znaczenie bogactw naturalnych Polski dla rozwoju przemysłu	•	Wymienia i pokazuje na mapie ośrodki przemysłowe poszczególnych bogactw naturalnych.	•	Określa znaczenie bogactw naturalnych dla rozwoju przemysłu.	Edukacja ekologiczna – degradacja środowiska w wyniku działalności człowieka.	
	31	Powtórzenie wiadomości			
	32	Sprawdzian wiadomości				
człowiek i  ŚRODOWISKO	33	Ziemia – „moja planeta” i jej miejsce w Układzie Słonecznym	•	Wymienia nazwy planet Układu Słonecznego.
•	Określa położenie ziemi w Układzie Słonecznym.	•	Wymienia nazwy planet leżących między Ziemią a Słońcem.
•	Wymienia nazwy planet dalej leżących od Słońca niż Ziemia.		
	34	Czego dowiadujemy się o Ziemi na podstawie globusa?	•	Wymienia bieguny i oś ziemską.
•	Wymienia i wskazuje lądy i wody.
•	Wymienia i wskazuje półkulę północną i południową.
•	Wymienia i wskazuje półkulę wschodnią i zachodnią.	•	Nazywa i wskazuje południki i równoleżniki.
•	Wskazuje równik i południk 0.
•	Wie, co to jest siatka kartograficzna i geograficzna.		
	35	Słońce jako naturalne źródło światła i ciepła na Ziemi	•	Wie, z czego zbudowane jest słońce, jaka temperatura panuje na powierzchni i wewnątrz słońca?
•	Wie, kiedy słońce grzeje najmocniej.	•	Rozumie znaczenie wschodu i zachodu słońca.
•	Rozumie znaczenie górowania słońca w różnych porach roku.		
	36	Ruch obrotowy Ziemi wokół własnej osi	•	Wie, na czym polega ruch obrotowy Ziemi wokół własnej osi.
•	Wie, co jest następstwem ruchu obrotowego Ziemi.	•	Wie, ile obrotów wokół własnej osi wykonuje Ziemia w ciągu doby.		
człowiek i  ŚRODOWISKO	37	Ruch obiegowy Ziemi wokół Słońca	•	Wie, na czym polega ruch obiegowy Ziemi.
•	Wie, co jest następstwem ruchu obiegowego Ziemi.
•	Wie, jak długo trwa obieg Ziemi wokół słońca.	•	Wie, że słońce wschodzi i zachodzi w różnych punktach na widnokręgu.
•	Wie, że różna jest długość w poszczególnych dniach i porach roku.		
	38	Wpływ ruchu obrotowego Ziemi na życie człowieka	•	Wyróżnia cztery astronomiczne pory roku.
•	Wyróżnia sześć klimatycznych pór roku.
•	Wymienia zależności wynikające z obrotu i obiegu Ziemi na przyrodę i życie człowieka.	•	Wie, że astronomiczne pory roku wynikają z ruch obiegowego Ziemi i różnicy w oświetleniu Ziemi przez Słońce.		
	39	Powtórzenie wiadomości			
	40	Lądy i oceany na kuli ziemskiej	•	Wskazuje lądy i wody na kuli ziemskiej.
•	Wskazuje oceany i morza.
•	Wskazuje kontynenty.	•	Wie, który ocean ma największą powierzchnię.
•	Wie, który ocean ma najmniejszą powierzchnię.		
	41	Kontynenty na globie ziemskim	•	Wymienia i wskazuje 7 kontynentów na kuli ziemskiej.	•	Wie, który kontynent ma największą, a który najmniejszą powierzchnię.		
	42	Nasz kontynent – Europa	•	Określa i wskazuje na mapie granice kontynentu europejskiego.
•	Opisuje położenie, granice, ukształtowanie, półwyspy, morza.	•	Wie i pokazuje na mapie, jak przebiega lądowa granica Europy.		
człowiek i  ŚRODOWISKO	43	Osobliwości kontynentu azjatyckiego	•	Uczeń wskazuje granice kontynentu.
•	Określa położenie Azji na globusie.
•	Określa cechy charakterystyczne dla krajobrazu azjatyckiego.	•	Wymienia zwierzęta występujące na kontynencie azjatyckim.		
	44	Australia – cechy charakterystyczne krajobrazu	•	Uczeń wskazuje położenie kontynentu na globusie.
•	Podaje cechy charakterystyczne krajobrazu australijskiego.	•	Nazywa zwierzęta zamieszkujące kontynent.
•	Wymienia zwierzęta hodowlane.		
	45	Ameryka Północna – wybrane krajobrazy	•	Uczeń wskazuje położenie kontynentu na mapie.
•	Określa cechy charakterystyczne krajobrazu amerykańskiego.	•	Nazywa i wymienia zwierzęta i rośliny występujące na kontynencie.		
	46	Ameryka Południowa – kontynent kontrastów	•	Wskazuje położenie kontynentu na mapie świata.
•	Określa cechy charakterystyczne kontynentu i jego położenie.	•	Wymienia charakterystyczne cechy świata roślinnego i zwierzęcego.		
	47	Antarktyda – Kraina wiecznych lodów	•	Uczeń wskazuje położenie kontynentu na mapie świata, określa jego położenie.
•	Porównuje z innymi kontynentami.	•	Wymienia charakterystyczne zwierzęta zamieszkujące Antarktydę.		
	48	Afryka – „czarny kontynent”	•	Uczeń wskazuje kontynent na mapie.
•	Określa położenie na mapie.
•	Rozumie znaczenie wyrazów „czarny kontynent”.
•	Określa rzeźbę kontynentu.	•	Wymienia cechy charakterystyczne świata roślinnego i zwierzęcego.
•	Wykazuje, że przyroda ożywiona potrafi dostosować się do każdych warunków klimatycznych.		
człowiek i  ŚRODOWISKO	49	Bogactwa naturalne skorupy ziemskiej	•	Wymienia bogactwa naturalne znajdujące się w skorupie ziemskiej.	•	Określa rozmieszczenie najbardziej pospolitych bogactw na obszarach kontynentów.		
	50	Znaczenie bogactw naturalnych dla przemysłu i gospodarki	•	Wymienia nazwy bogactw zużywanych w określonym przemyśle i gospodarce.	•	wymienia niektóre ośrodki przemysłowe i gałęzie gospodarki.	Edukacja ekologiczna – degradacja środowiska w wyniku działalności człowieka.	
	51	Powtórzenie materiału				
	52	Sprawdzian				
CZŁOWIEK  – HIGIENA i zdrowie	53	Reakcje człowieka na bodźce środowiska zewnętrznego	•	Wymienia sposoby reagowania człowieka na bodźce dochodzące ze środowiska zewnętrznego.			
	54	Co to są zmysły?	•	Wie, jaką rolę pełnią poszczególne zmysły człowieka (wzrok, dotyk, węch, smak).	•	Praktycznie stosuje zmysły do rozpoznawania otaczającego świata. 		
	55	Na czym polega higiena zmysłów człowieka?	•	Dba o higienę zmysłów.
•	Wie, dlaczego należy dbać o higienę zmysłów.		Edukacja prozdrowotna.	
	56	Na czym polega praca fizyczna człowieka?	•	Określa pracę fizyczną.
•	Wie, na czym ona polega.
•	Rozumie, że zmęczenie i przemęczenie fizyczne niekorzystnie wpływa na zdrowie człowieka.	•	Wie, czym grozi przemęczenie pojedynczego człowieka dla grupy ludzi pracujących w zakładach pracy.	Edukacja prozdrowotna.	
CZŁOWIEK  – HIGIENA i zdrowie	57	Praca umysłowa człowieka	•	Określa pracę umysłową.
•	Uświadamia sobie, że przemęczenie umysłu nieuchronnie wpływa na zdrowie człowieka i ludzi w zakładach pracy.			
	58	Właściwe formy wypoczynku	•	Wie, na czym polega wypoczynek.
•	Wymienia właściwe formy wypoczynku.	•	Sam organizuje właściwe formy wypoczynku w praktyce codziennej – harmonogram dnia, tygodnia.	Edukacja prozdrowotna.	
	59	Powtórzenie wiadomości			
	60	Sprawdzian wiadomości				
	61	Co to znaczy chorować?	•	Wymienia objawy chorób zakaźnych.
•	Wyjaśnia, jakie czynniki sprzyjają zakażeniom.	•	Wymienia drogi szerzenia się chorób zakaźnych.
•	Wyjaśnia, jakie choroby nazywamy zakaźnymi.	Edukacja prozdrowotna.	
	62	Charakterystyka niektórych chorób zakaźnych	•	Opisuje  najprostsze choroby zakaźne (wirusowe zapalenie wątroby, gruźlica).	•	Charakteryzuje wymienione choroby.
•	Wymienia zasady postępowania w przypadku zachorowania na chorobę zakaźną.	Edukacja prozdrowotna.	
CZŁOWIEK  – HIGIENA i zdrowie	63	Co to za choroba AIDS?	•	Wymienia przyczyny chorób współczesnego świata.
•	Wymieni przyczyny choroby AIDS.
•	Wyjaśnia, jak należy postępować w przypadku zachorowania.	•	Wie, na czym polega profilaktyka.	Edukacja prozdrowotna.	
CZŁOWIEK  – HIGIENA i zdrowie	64	Na czym polega profilaktyka chorób zakaźnych	•	Wymienia czynniki ułatwiające kształtowanie odporności.
•	Wyjaśnia, na czym polega higieniczny tryb życia.	•	Wyjaśnia rolę szczepień ochronnych w kształtowaniu odporności organizmu.
•	Wyjaśnia pojęcie profilaktyka.	Edukacja prozdrowotna.	
	65	Wpływ nikotyny na organizm człowieka	•	Wymienia, w jakim stopniu wpływa nikotyna na zdrowie człowieka.
•	Wyjaśnia, dlaczego nałóg jest szkodliwy.	•	Wyjaśnia różnicę między organizmem nadużywającym nikotyny a zdrowym.
•	Wie, jak walczyć z nałogiem.	Edukacja prozdrowotna.	
	66	Wpływ alkoholu na organizm człowieka	•	Wie, w jakim stopniu alkohol jest szkodliwy dla organizmu człowieka.
•	Wie, w jaki sposób należy walczyć z nałogiem alkoholowym.
•	Wie, jakie są skutki nałogu dla rodziny.	•	Zna miejsce poradni odwykowej.
•	Wie, na czym polega choroba alkoholowa.	Edukacja prozdrowotna.
Edukacja medialna.	
CZŁOWIEK  I  TECHNIKA	67	Zjawiska fizyczne	•	Podaje przykłady zjawisk fizycznych.	•	Wyjaśnia, dlaczego przedmioty spadają na ziemię.		
	68	Rodzaje sił naturalnych występujących w przyrodzie	•	Wymienia i klasyfikuje oddziaływanie występujące w przyrodzie.	•	Podaje przykłady oddziaływania różnych rodzajów sił.	Edukacja ekologiczna.	
	69	Pozytywne skutki oddziaływania sił	•	Wymienia pozytywne skutki oddziaływania sił.
•	Podaje przykłady.	•	Określa znaczenie tych sił dla człowieka.		
	70	Negatywne skutki oddziaływania sił	•	Wymienia negatywne skutki oddziaływania sił.
•	Podaje przykłady.	•	Określa skutki działania tych sił dla człowieka.	Edukacja ekologiczna.	
CZŁOWIEK  I  TECHNIKA	71	Poznajemy właściwości ciał stałych	•	Podaje przykłady ciał stałych.
•	Określa, z czego powstały ciała stałe.	•	Określa właściwości ciał stałych.
•	Określa przydatność ciał stałych dla człowieka.	Edukacja prozdrowotna – właściwe obchodzenie się z nieznanymi ciałami.	
	72	Dlaczego ciała pływają?	•	Podaje przykłady ciał pływających.
•	Wyjaśnia, dlaczego ciała pływają.	•	Określa znaczenie właściwości ciał pływających.		
	73	Dlaczego niektóre ciała toną?	•	Nazywa ciała, które w wodzie toną.
•	Wyjaśnia, dlaczego ciała toną.	•	Wymienia materiały, z których ciała te powstały.		
	74	W jaki sposób powstaje prąd?	•	Wie, jak powstaje prąd.
•	Zna źródła powstawania prądu.	•	Określa znaczenie prądu w życiu człowieka.		
	75	Montowanie obwodów elektrycznych z użyciem baterii	•	Potrafi samodzielnie zmontować obwód elektryczny.	•	Określa sposób działania obwodu elektrycznego.		
	76	Urządzenia elektryczne i ich zastosowanie	•	wymienia urządzenia elektryczne
•	wie, jakie zastosowanie mają urządzenia elektryczne	•	zna budowę urządzeń elektrycznych
•	wie, w jaki sposób o nie dbać		
	77	Bezpiecznie obchodzimy się z urządzeniami elektrycznymi.	•	Wie, jak bezpiecznie posługujemy się urządzeniami elektrycznymi.
•	Wie, czym grozi niewłaściwe obchodzenie się z prądem.	•	Wie, gdzie naprawia się urządzenia elektryczne.	Edukacja prozdrowotna.	
	78	Proste przyrządy optyczne	•	Zna i wymienia proste przyrządy optyczne.
•	Zna właściwości przyrządów optycznych.	•	Zna budowę przyrządów optycznych.		
CZŁOWIEK  I  TECHNIKA	79	Zastosowanie przyrządów optycznych	•	Umie stosować przyrządy optyczne do różnych obserwacji ciał.	•	Określa znaczenie występowania przyrządów optycznych w życiu człowieka.		
	80	Powtórzenie materiału				
	81	Sprawdzian				
	82	Poprawa sprawdzianu				
	83	Słońce jako naturalne źródło światła	•	Zna pochodzenie światła.
•	Określa sposób przekazywania światła przez słońce.	•	Wie, z jaką prędkością rozchodzi się światło.		
	84	W jaki sposób rozchodzi się światło	•	Wie, w jaki sposób rozchodzi się światło.	•	Określa znaczenie światła w środowisku naturalnym i sztucznym.	Edukacja prozdrowotna.	
	85	Odbicie i załamanie się światła	•	Wie, na czym polega odbicie i załamanie światła.			
	86	Źródła powstawania dźwięku	•	Zna źródła powstawania dźwięku.
•	Zna pozytywne i negatywne skutki odbioru dźwięku.		Edukacja prozdrowotna.	
	87	Właściwości dźwięku	•	Określa właściwości dźwięku.	•	Zna sposoby odbioru dźwięku z różnych źródeł.		
	88	Znaczenie dźwięku dla człowieka	•	Określa znaczenie dźwięku w życiu człowieka.	•	Określa znaczenie w gospodarce człowieka.	Edukacja medialna.	
	89	Wybrane sposoby zapisu dźwięku	•	Zna sposoby zapisu dźwięku.	•	Wyjaśnia znaczenie zapisu dźwięku dla człowieka i gospodarki człowieka.	Edukacja medialna.	
	90	Jak zapisujemy obrazy?	•	Zna sposoby zapisu obrazu.
•	Określa urządzenia zapisujące obrazy.	•	Wie, jak powstaje obraz telewizyjny.		
CZŁOWIEK  I  TECHNIKA	91	Powtórzenie materiału			
	92	Sprawdzian			
	93	Omówienie i poprawa sprawdzianu			
	94
95
96	Powtórzenie materiału od początku roku szkolnego