Metody aktywizujące do realizacji edukacji europejskiej.
Przedstawiane i omawiane na spotkaniu nauczycieli geografii 15.11.02r.

1.	Plan metodyczny lekcji na temat ,,Nasza gmina a integracja europejska”.
Podczas lekcji została wykorzystana metoda SWOT. Taką techniką możemy się posłużyć dokonując oceny sytuacji wewnętrznej i zewnętrznej organizacji lub przyszłych stanów rzeczy. Może być pomocnym narzędziem przy planowaniu rozwoju instytucji, działów gospodarczych, indywidualnego rozwoju ucznia itp.

2.	Gra dydaktyczna ,,Poker Europejski”.
Składa się z dwóch plansz z zaznaczonymi miejscami na kryteria pierwszorzędne i drugorzędne: plansza- Unia Europejska ,,Za” i plansza – Unia Europejska ,,Przeciw”, oraz kart z argumentami ,,Za” i ,,Przeciw”.
Uczniowie podzieleni na grupy analizują kryteria pierwszorzędne i drugorzędne optujące za integracją Polski z UE oraz kryteria pierwszorzędne i drugorzędne przeciwko integracji. W grupach dyskutują, przekonują się, ustalają wspólne stanowisko. Następnie jedna osoba z grupy przedstawia je pozostałym.

3.Metoda JIGSAW- układanka, puzzle.
Jest to technika pracy grupowej umożliwiająca uczenie się we współpracy (metodą stolików zadaniowych).
Klasę dzielimy na pięć grup. Każdy uczeń- członek grupy otrzymuje do nauczenia się tekst z jednej kartki (wcześniej przygotowany przez nauczyciela). Uczniowie tej samej grupy uczą się tego samego tekstu.
Następnie uczniowie wymieniają się przy stolikach, tak aby przy każdym stoliku znaleźli się uczniowie z różnych grup. Przy stolikach uczniowie przedstawiają swoje zagadnienia(z pamięci), uczą się od siebie nawzajem.
Na podsumowanie piszą krótki test. Nauczyciel na wstępie informuje uczniów o teście na podsumowaniu zajęć.
Metodę JIGSAW można stosować na lekcjach geografii zawierających dużo materiału do zapamiętania, na których nauczyciel tradycyjnie stosuje długi wykład. Np. do lekcji Rozwój przemysłu na ziemiach polskich, Charakterystyka er.  

4.	,,Europejskie Bingo” – zabawa.

Propozycje opracowań:

Plan metodyczny lekcji geografii
Realizacja edukacji europejskiej i regionalnej.

Klasa III a
Temat: Nasza gmina a integracja europejska.

Treści z podstawy programowej edukacji europejskiej:
3. Katalog nadziei i obaw. Wyobrażenie roli i miejsca Polski i Polaków w zjednoczonej Europie.
Treści z podstawy programowej edukacji regionalnej - dziedzictwo kulturowe w regionie:
4. Perspektywy i szanse rozwoju regionu we współpracy (krajowej) i międzynarodowej.

1. Cele ogólne lekcji:
W trakcie zajęć uczniowie dowiedzą się:
-	Jakie argumenty są najczęściej wymieniane przez Polaków: ,,za” UE, ,,przeciw” UE ? 
-	Jakie są ostateczne warunki integracji Polski z UE ?
-	Jakie państwa razem z Polską kandydują do członkostwa w UE ? 
-	Jakie czynniki mogą wpływać na pozycję ich gminy w zjednoczonej Europie ?
W trakcie zajęć uczniowie będą rozwijać następujące umiejętności:
-	Dyskusji, przekonywania do swoich argumentów,
-	Analizy problemu,
-	Twórczego działania w grupie.
2. Cele szczegółowe lekcji:
Uczeń:
-	wymienia dziedziny uważane za najtrudniejsze do negocjacji przed wstąpieniem Polski do UE,
-	wymienia polskie argumenty za wstąpieniem do UE i przeciw wstąpieniu do UE,
-	uzasadnia swoje stanowisko ,,za” lub ,,przeciw”,
-	analizuje problem metodą SWOT (wymienia mocne strony, słabe strony, szanse i zagrożenia naszej gminy związane z integracją europejską),
-	wykonuje plakat,
-	przedstawia  pracę grupy całej klasie.
3. Metody pracy:
-	mini wykład,
-	pogadanka,
-	gra dydaktyczna ,,Poker Europejski”,
-	analiza problemu SWOT,
-	rysowanie, malowanie i inne aktywności twórcze.
4. Formy pracy: 
-	praca w grupach (zróżnicowana treścią zadań),
-	praca zbiorowa (jednolita).

5. Przebieg zajęć:
Wstęp
1. Czynności organizacyjno-porządkowe, 
2. Nauczyciel przypomina uczniom, że Polska jest już w trakcie oficjalnych negocjacji z Unią Europejską na temat warunków swojego członkostwa. Uczniowie wymieniają dziedziny uważane za najtrudniejsze do negocjacji (przemysł stalowy, rolnictwo). Uczniowie wskazują, które z tych trudnych do negocjacji dziedzin występują powszechnie w naszym regionie.
3. Uczniowie na podstawie wcześniej zebranych materiałów i plansz wymieniają argumenty Polaków za wstąpieniem do UE oraz argumenty przeciwników integracji Polski z UE.
4. Nauczyciel przypomina warunki jakie muszą być spełnione by Polska była członkiem UE: akceptacja przez parlamenty wszystkich państw członkowskich (prócz Irlandii, która już w referendum wyraziła pozytywną opinię o rozszerzeniu UE) i przez referendum w Polsce. Niespełnienie jednego z tych warunków oznaczać może (ale nie musi) rozpoczęcie wszystkiego od początku. Należy również pamiętać, że nie tylko Polska stara się o wstąpienie do UE. Oprócz nas kandydują także Czechy, Słowacja, Słowenia, Estonia, Węgry - nauczyciel na mapie pokazuje te państwa.

Część główna
1. Nauczyciel dzieli uczniów na cztery grupy. Każda z grup przeprowadza na dużym arkuszu papieru analizę problemu ,,Nasza gmina a integracja z Unią Europejską” według schematu SWOT. Nazwa tej techniki pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: Strenghts (mocne strony), Weaknesses (słabe strony), Opportunities (Szanse), Threats (zagrożenia).

Grupa I
Mocne strony naszej gminy w kontekście integracji:
(z czym pozytywnym nasza gmina wchodzi do Europy; w czym jest dobra; co jest źródłem jej sukcesów?)	Grupa II
Słabe strony naszej gminy:
(z jakimi problemami boryka się nasza gmina; co jest źródłem jej kłopotów?)	
Grupa III
Szanse naszej gminy w kontekście integracji: 
(co w naszej gminie może się zmienić na lepsze w wyniku integracji; co zyskamy?)

	Grupa IV
Zagrożenia dla naszej gminy wynikające z integracji:
(co w naszej gminie może zmienić się na gorsze w wyniku integracji; czego możemy się obawiać?)	

2.	Jeden uczeń z każdej grupy prezentuje wykonany plakat (mapę mentalną).
Część końcowa
1.	Nauczyciel dzieli uczniów na cztery grupy (inne, niż poprzednio) i objaśnia zasady gry ,,Poker Europejski”. Dwie grupy uzgadniają argumenty optujące za integracją Polski z UE, dwie grupy uzgadniają argumenty przeciwko integracji.
2.	Uczniowie grają w ,,Pokera” – dyskutują, argumentują swoje stanowisko, przekonują do swoich racji. Następnie jedna osoba z grupy przekazuje wspólnie uzgodnione stanowisko.
3.	Nauczyciel ocenia pracę uczniów.

Opracowała:
Irena Sulima

 

KRYTERIA DRUGORZĘDNE

5

4

3

1

2

UNIA EUROPEJSKA
ZA

KRYTERIA PIERWSZORZĘDNE

Karty z argumentami ,,za” integracją  z UE

Uznawanie polskich dyplomów ukończenia studiów.
	Rozwój sieci komunikacyjnej.	Ochrona konsularna w placówkach dyplomatycznych wszystkich krajów unijnych	
Możliwość zamieszkania w dowolnym państwie UE.

	Możliwość wyboru posłów do Parlamentu UE.	Korzystanie z funduszy pomocowych.	
Współpraca policji w ramach EUROPOLU.

	Możliwość podjęcia studiów zagranicznych.	Rozwój szkół językowych.	
Rozwój turystyki.

	Wpływ na politykę UE.	Wspólna waluta EURO- brak opłat manipulacyjnych przy wymianie waluty.	
Poprawa infrastruktury, szczególnie na obszarach wiejskich.
	Skuteczniejsze przeciwdziałanie zagrożeniom nowego typu np. terroryzm.	Swobodne przekraczanie granic.	
Równoważenie relacji z USA w obszarze polityki bezpieczeństwa.
	Możliwość podjęcia pracy w dowolnym państwie członkowskim UE.	Większe szanse na wygraną w konkursie EUROWIZJI.	
Wzrost współpracy w ramach europejskich programów edukacyjnych.

KRYTERIA DRUGORZĘDNE

5

4

3

1

2

UNIA EUROPEJSKA
PRZECIW

KRYTERIA PIERWSZORZĘDNE

Karty z argumentami ,,przeciw” integracją  z UE

Wysokie nakłady finansowe na procesy dostosowawcze do standardów unijnych.
	Bankructwa małych gospodarstw rolnych.	Upadek małych, rodzimych firm.	
Wzrost zorganizowanej przestępczości.

	Napływ emigrantów.	Trudności biurokratyczne w pozyskiwaniu funduszy pomocowych z budżetu UE.	
Wzrost cen żywności.

	Dewaluacja uniwersalnych wartości.

	Konieczność ciągłego zdobywania nowej wiedzy.	
Konieczność restrukturyzacji gospodarki.
	Część budżetu państwa przekazywana jest do budżetu UE.	Polska stanie się śmietnikiem Europy.

Napływ przestarzałych technologii.
	Zalew polskiego rynku towarami niskiej jakości.	Zapominanie o polskich tradycjach narodowych.

Nabywanie polskiej ziemi przez cudzoziemców.
	Wprowadzenie limitów produkcyjnych.

KRÓTKA HISTORIA WSPÓLNEJ EUROPY- metoda JIGSAW (puzzle)

- 1-

Dla wielu współczesnych zjawisko integracji europejskiej wydaje się jakąś nowością. Tymczasem idea Europy jako jednolitego kontynentu jest bardzo stara. Nawet nazwa naszego kontynentu pochodzi od postaci wziętej aż ze starożytnej greckiej mitologii (Europa to w mitologii greckiej niezwykle piękna córka króla fenickiego Agenora. Zakochany Zeus porwał Europę przyjmując postać łagodnego białego byka o złoconych rogach i przepłynął z nią na Kretę, gdzie urodziła mu trzech synów).
	Idea integracji kontynentu europejskiego jest również bardzo stara. Termin ,,integracja” oznacza scalanie, zespalanie i zharmonizowanie składników, proces tworzenia całości z części, albo włączanie jakiegoś elementu w całość.
Korzenie integracji tkwią w bardzo dalekiej przeszłości – w dziejach Cesarstwa Rzymskiego, które zajmowało w I wieku naszej ery znaczną część kontynentu europejskiego. Swoje terytorium powiększało przede wszystkim drogą podboju coraz to nowych ziem zamieszkałych przez ludy stojące na różnym poziomie rozwoju cywilizacyjnego. Wszystkie te społeczności jednak na przestrzeni wieków podlegały procesowi unifikacji (ujednolicenia). Wynikał on z celowej polityki władz cesarstwa, na którą składały się: budowa sieci bitych dróg, uporządkowanie stosunków pieniężnych, rozpowszechnianie jednolitego systemu szkolnictwa, wprowadzenie rzymskiego prawa, popieranie wymiany handlowej i specjalizacji produkcji, nadawanie mieszkańcom przyłączonych prowincji obywatelstwa rzymskiego, przydzielanie zasłużonym żołnierzom ziemi.
	Z drugiej zaś strony mieszkańcy państwa rzymskiego podlegali wpływowi obiektywnych czynników integrujących: upowszechnił się język łaciński i grecki, ujednolicił styl architektoniczny (świątynie, teatry, akwedukty, termy), ułatwiony został dostęp do dorobku filozoficznego i literackiego Rzymu i Grecji. Tradycja starożytnego Rzymu stanowi do dziś powód do dumy dla wszystkich społeczeństw europejskich, zamieszkujących ziemie dawnego cesarstwa. Z wielka dbałością pielęgnuje się we wszystkich krajach zabytki rzymskie.
	Zdaniem dziewiętnastowiecznego francuskiego historyka Ernesta Renana ,,Europa jest grecka, jeśli chodzi o myśl filozoficzną i sztukę, rzymska jeśli mowa o prawie i judeochrześcijańska pod względem religii”. Trafność tego zdania unaoczniła wojna w Jugosławii, podczas której okazało się jak trudno być Europejczykiem- muzułmaninem. Poważnym problemem jest istniejąca od czasów starożytnych granica dzieląca nasz kontynent na dwa odmienne kulturowo światy. Zachodnia część Europy to krąg cywilizacji łacińskiej, gdzie społeczeństwo jest rozumiane jako zbiór autonomicznych jednostek. Wschodnia część to cywilizacja bizantyjska- tam królował od wieków kult władzy, hierarchii, a zbiorowość jest często ważniejsza od jednostki. Trudno jest dziś mówić o jednym typie Europejczyka. Wystarczy porównać sposób bycia przeciętnego Szweda i na przykład Włocha.

- 2 -

Idea zjednoczenia europejskiego długo pozostawała zamknięta w kręgu filozofów i wizjonerów, zanim stała się trwałym celem polityki rządowej państw Europy.
Po bolesnych doświadczeniach pierwszej wojny światowej pracowano nad modelami połączenia krajów europejskich pod znakiem pokoju na zasadzie dobrowolności.
	W 1923 roku Austriak, hrabia Coudenhove Kalergi, wraz z powołanym przez niego do życia ruchem Paneuropejskim, postulował stworzenie ,,Stanów Zjednoczonych Europy” wzorem skutecznych dążeń zjednoczeniowych Szwajcarii w 1848r., stworzenia Rzeszy Niemieckiej w 1871r., a przede wszystkim powstania Stanów Zjednoczonych Ameryki.
	W dniu 5 września 1929r. minister spraw zagranicznych Francji, Astride Brian, przy poparciu ministra spraw zagranicznych Niemiec, Gustava Stresemanna, w słynnym wystąpieniu na forum
 Ligi Narodów, zaproponował rządom europejskim założenie unii europejskiej w ramach tejże Ligi. Miała ona służyć zacieśnieniu współpracy przy nienaruszonej suwerenności państw. Ale wszystkie te próby rozbijały się o dominujące jeszcze wówczas w Europie idee nacjonalizmu i imperializmu.
	Dopiero tragedia drugiej wojny światowej, tak przerażające zbrodnie holokaustu wraz z całkowitym rozbiciem i osłabieniem kontynentu, uświadomiły rządom państw europejskich konieczność zaprzestania rywalizacji oraz potrzebę wspólnego dążenia do zapewnienia bezpieczeństwa i pokoju na kontynencie europejskim.
	Tymczasem kontynent europejski po rozpadzie koalicji antyhitlerowskiej podzielił się na dwa przeciwstawne bloki państw, na czele których stały dwa mocarstwa: Stany Zjednoczone i Związek Radziecki. Zimna wojna i powstanie tzw. żelaznej kurtyny (w marcu 1946r. w przemówieniu w Fulton (USA) Winston Churchill stwierdził: ,,Od Szczecina nad Bałtykiem do Triestu nad Adriatykiem rozcięła kontynent żelazna kurtyna”), czyli polityki podziału i konfrontacji pomiędzy państwami bloku socjalistycznego a państwami bloku kapitalistycznego, odsunęły w daleką przyszłość myśl o zjednoczeniu całej Europy. Wschodnia część Europy znalazła się pod wpływem rządów komunistycznych. Państwa socjalistyczne utworzyły w 1949r. Radę Wzajemnej Pomocy Gospodarczej. Jednak rozpoczęte tutaj procesy zjednoczeniowe były narzucone i taka ,,odgórna integracja” była przez to często bardzo nieskuteczna.
	Część zachodnia Europy także z trudem dźwigała się ze zniszczeń wojennych. Jednakże już w przemówieniu Churchilla w Zurychu 19 września 1946r. znalazło wyraz zdecydowane ukierunkowanie na wizję ,,Stanów Zjednoczonych Europy”; pierwszym krokiem miało być utworzenie Rady Europy. Churchill mówił o unii wszystkich państw gotowych zjednoczyć się pod przewodnictwem Francji i Niemiec. Na tle zaostrzającego się konfliktu między wschodem a zachodem ruch europejski nabrał rozmachu. Rządy wielu państw nabrały przekonania, że zjednoczenie jest jedyną drogą do zakończenia historii wojen, przelewu krwi, cierpień i zniszczenia.
	5 czerwca 1947r. sekretarz stanu USA, generał Georg Marshall, podczas przemówienia na Uniwersytecie Harvarda w Cambridge wezwał państwa Europy do połączenia wysiłków na rzecz odbudowy gospodarczej i obiecał w tym celu wsparcie Stanów Zjednoczonych. Europejski Plan Odbudowy i Rozwoju zakładał udzielenie przez USA państwom europejskim częściowo bezzwrotnej pomocy ekonomicznej w postaci kredytów i dostaw towarów. Był on dostępny dla wszystkich państw Europy. W lipcu 1947r. ZSRR i państwa mu podporządkowane odmówiły w nim udziału. Akcentowano przy tym ,,dążenie USA do zdominowania Europy”. Być może wtedy właśnie Polska jak i inne kraje –satelici wokół Kraju Rad, straciła szansę współtworzenia procesu integracji europejskiej. W związku z realizacją słynnego planu Marshalla utworzono Organizację Europejskiej Współpracy Gospodarczej. 

 - 3 -

W 1949r. na kongresie Europejskim w Hadze powstała Rada Europy. Skupia ona 40 państw i jest osobną organizacja. Ma ona ułatwić polityczną współpracę krajów europejskich. Jej działalność koncentruje się na trzech pierwszoplanowych dziedzinach: obronie praw człowieka i demokracji, zagadnieniach kultury, sportu i oświaty oraz kwestiach społecznych. Nie może wydawać żadnych wiążących bezpośrednio norm prawnych, zatem posługuje się konwencjami i układami częściowymi, które po ratyfikowaniu przez państwa członkowskie wchodzą w życie jako poniekąd wspólne prawo. 
Najważniejszym dokumentem spośród nich jest podpisana w 1950r. Europejska Konwencja Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Poddaje ona prawa i wolności obywatelskie ochronie przez system kontroli, składający się z Europejskiej Komisji Praw Człowieka i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Obok państw oskarżenie mogą wnosić osoby indywidualne, jeżeli uważają, że ich prawa zostały naruszone, a środki prawne w ich kraju wyczerpane.
	9 maja 1950r. minister spraw zagranicznych Francji, Robert Schuman, przedstawił opracowany przez siebie j Jeana Monneta plan ,,poddania całości niemiecko-francuskiej produkcji węgla i stali pod kontrolę wspólnej władzy nadrzędnej w ramach organizacji otwartej na współdziałanie innych państw Europy”. Niemcy wówczas nadal postrzegane były jako potencjalne zagrożenie dla pokoju, ale tez rozumiano, że nałożenie na nie jednostronnych restrykcji miało niewiele sensu.
	Schuman zapytany przez dziennikarzy, czy przewidział wszystkie konsekwencje swego planu, powiedział, że ,,To jest skok w nieznane”. Za planem Schumana opowiedział się ówczesny Kanclerz Niemiec Konrad Adenauer, wedle którego umożliwiał on niesuwerennej wtedy jeszcze Republice Federalnej Niemiec prowadzenie pertraktacji na scenie międzynarodowej. 
	Zgodnie z planem Schumanna zawarto w Parytżu 18 kwietnia 1951r. układ o Europejskiej Wspólnocie Węgla i Stali. Układ ten podpisało sześć krajów założycielskich (Belgia, Republika Federalna Niemiec, Francja, Włochy, Luksemburg i Holandia). Wspólne zarządzanie produkcją węgla i stali, surowców, które miały w tamtym okresie bardzo duże znaczenie strategiczne, pod egidą jednej organizacji, było uważane za najlepszego gwaranta trwałego pokoju w Europie. Obszerna integracja ekonomiczna centralnego sektora gospodarki pociągać miała za sobą jedność polityczną jednoczenia się Europy. I tak się też stało.
Kontynuacją Traktatu Paryskiego były Traktaty Rzymskie. Potwierdziły jeszcze wyraźniej otwarte dążenie do głębszej integracji państw ,,szóstki”. Weszły w życie 1 stycznia 1958r. , a na ich mocy utworzono Europejską Wspólnotę Gospodarczą i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EURATOM). W ramach zobowiązania o rozszczepianiu atomu wyłącznie w celach pokojowych EURATOM zapewniał różne ułatwienia w powstaniu i rozwoju przemysłu nuklearnego, a także zaopatrzenie w niezbędne surowce.
EWG natomiast miała doprowadzić do unii celnej, która usunęłaby przeszkody w prowadzeniu handlu i umożliwiła wprowadzenie wspólnego cła zewnętrznego. Celem dodatkowym było stworzenie Wspólnego Rynku z zagwarantowanym swobodnym przepływem osób, usług i kapitału oraz podjęcie koniecznej w tym celu koordynacji i harmonizacji różnych polityk. Równolegle do traktatów Rzymskich w tym samym roku podpisano konwencję o wspólnych instytucjach i powołano do istnienia zalążek przyszłego Parlamentu Europejskiego.

-	4 –

Traktat o Fuzji z 8 kwietnia 1965r. zakończył proces łączenia wspólnotowych organów. W 1967r. trzy wspólnoty EWWiS, EWG, EURATOM połączyły się i przybrały jedną nazwę Wspólnoty Europejskie, przekazując jednocześnie swoje funkcje wykonawcze jednej instytucji Komisji Europejskiej. Wymienione trzy Wspólnoty tworzą nadal podstawy dzisiejszej Unii Europejskiej.
Lata siedemdziesiąte (kryzys gospodarczy i finansowy, polityczne kontrowersje) przyniosły europie stagnację w realizacji zamierzeń integracyjnych, chociaż odnotować należy dołączenie w 1973 roku do europejskiej ,,szóstki” Wielkiej Brytanii, Danii i Irlandii. W 1981r. do grona państw tworzących Wspólnotę została przyjęta Grecja, a w 1986 Hiszpania i Portugalia. Wzmocniło to jej południowe skrzydło, ale jednocześnie wyostrzyło konieczność wprowadzenia programów, które niwelują różnice w rozwoju ekonomicznym państw. 1 stycznia 1995 roku do UE przystąpiły trzy nowe państwa: Austria, Finlandia i Szwecja. UE liczy teraz 15 państw.
	Dla przeciwdziałania negatywnym tendencjom w tzw. Białej Księdze opracowano program budowy jednolitego rynku wewnętrznego  gwarantującego swobodny przepływ towarów, usług, ludności i kapitału. W 1986r. w Luksemburgu podpisano Jednolity Akt Europejski, który zobowiązał państwa Wspólnoty do wprowadzenia takiego rynku do końca 1992r.
	7 lutego 1992r. w Maastricht (Holandia) podpisany został Traktat o Unii Europejskiej i Walutowej. Do Traktatu Amsterdamskiego stanowił on najobszerniejszą reformę europejskiego prawa wspólnotowego. Nadał on jednolite ramy prawne trzem Wspólnotom Europejskim (EWWiS, EURATOM, EWG). Unia Polityczna w kompetencję władz Wspólnoty włączyła wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa, ochronę konsumenta, edukację, kulturę, wprowadziła pojęcie obywatelstwa europejskiego, rozszerzyła zakres współpracy w dziedzinie spraw wewnętrznych i wymiaru sprawiedliwości.
	Znaczną nowością było wyznaczenie jako celu unii gospodarczej i walutowej wprowadzenie wspólnej waluty europejskiej. Szefowie państw lub rządów zebrani w Radzie Europejskiej w Madrycie w dniach 15 i 16 grudnia 1995 nazwali przyszłą walutę Euro. 1 stycznia 2002r. rozpoczęła się największa w historii wymiana pieniądza w dwunastu krajach Unii Europejskiej.
Do Unii walutowej nie przystąpiły trzy państwa Wielka Brytania, Dania, Szwecja. Traktat z Maastricht postanowił formalnie odnowić nazwę EWG: odtąd nazywa się ona po prostu ,,Wspólnota Europejska” (WE). W ten sposób trzy pierwotne Wspólnoty Europejskie stanowią to, co przyjęło się nazywać ,,pierwszym filarem” UE, albo ,,filarem wspólnotowym”. Traktat z Maastricht dodał do UE dwa ,,filary” obejmujące dziedziny newralgiczne z punktu widzenia suwerenności państw, w których życzyły one sobie, by integracja przebiegała wolniej: wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, oraz współpracy w materii sprawiedliwości i spraw wewnętrznych.

-	5 –

Na przestrzeni lat 1989-1990 w Europie Środkowej i Wschodniej zaszły procesy, które określamy mianem ,,Jesieni Ludów”. Kraje demokracji ludowej wybiły się w tym okresie na suwerenność i odzyskały prawdziwą wolność. ,,Jesień Ludów” była możliwa tylko dzięki ,,pieriestrojce” Michaiła Gorbaczowa, pierwszego i ostatniego prezydenta ZSRR, który dał zielone światło dla procesu zjednoczenia Niemiec. Nieprzypadkowo mówi się, iż wszystko zaczęło się od ,,okrągłego stołu” w Polsce oraz utworzenia we wrześniu 1989r. nie komunistycznego rządu Tadeusza Mazowieckiego. Oprócz Polski proces ten dotyczył takich państw, jak Bułgaria, Czechosłowacja, NRD, Węgry i Rumunia.
	Upadek Muru Berlińskiego 3 października 1990 roku, po którym doszło do ponownego zjednoczenia Niemiec, jak i demokratyzacja krajów Europy Środkowo-Wschodniej wyzwolonych spod dominacji Związku radzieckiego, który wkrótce sam uległ rozpadowi, przekształcają polityczną strukturę kontynentu. Rozpoczyna się proces pogłębiania Unii.
	2 października 1997 roku wszystkie państwa UE podpisały nowy Traktat w Amsterdamie. Uchwala on i umacnia strategie polityczne i środki Unii, zwłaszcza w zakresie współpracy prawnej, swobodnego przemieszczania się osób, polityki zagranicznej i zdrowia publicznego. Tematem wiodącym była sytuacja w państwach Europy Środkowej i wschodniej oraz aspiracje tych państw do integracji z Europą Zachodnią. UE stanęła wobec perspektywy rozszerzenia na Wschód.
	W kwietniu 1994r. Polska złożyła formalny wniosek o przyjęcie w poczet członków Unii Europejskiej. W tej chwili trwa proces dostosowywania polskiego prawa do prawa Wspólnotowego, prowadzone są też negocjacje warunków naszego wejścia do UE.
	Aby być gotowym do przystąpienia do UE powinniśmy przyjąć w Sejmie i senacie ok. 190 ustaw i zamknąć negocjacje w 30 obszarach (m. innymi w takich dziedzinach jak nauka i badania, edukacja, polityka przemysłowa, małe i średnie przedsiębiorstwa, wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa, telekomunikacja, statystyka, ochrona konsumentów i ochrona zdrowia, stosunki zewnętrzne, unia gospodarcza i walutowa, polityka konkurencji, rybołówstwo, swobodny przepływ kapitałów, towarów i usług, polityka społeczna i zatrudnienia, polityka transportowa, kontrola finansowa, środowisko, podatki, energia, polityka regionalna).
	Głównym negocjatorem ze strony Polski był najpierw Jan Kułakowski, obecnie jest nim Jan Truszczyński. Prawdopodobnym terminem przystąpienia Polski do UE jest rok 2004. Zamknięcie rozdziałów negocjacyjnych powinno nastąpić do końca 2002r. W 2003 roku w naszym kraju będzie miało miejsce referendum, w którym wszyscy uprawnieni do głosowania Polacy, zdecydują o przystąpieniu Polski do Wspólnoty.
	Trwają równocześnie prace nad reformą instytucjonalną unii, która ma ja przygotować między innymi do procesu rozszerzenia. 
TEST ,,CO WIEM O POWSTAWANIU UNII EUROPEJSKIEJ?”

Imię i nazwisko:.........................................................................                              klasa: ......................

1.Skąd pochodzi nazwa EUROPA?
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

2. Co oznacza termin „integracja”?
............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
3. Gdzie można doszukać się wspólnych korzeni wielu państw europejskich?
............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
4. Pomysł utworzenia Unii Europejskiej nie jest nowy. Kto pierwszy postulował zjednoczenie krajów europejskich i po której wojnie?
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
5. Jakie wydarzenia uświadomiły rządom państw europejskich konieczność integracji?
............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
6. W jaki sposób plan Marshalla przyczynił się do przyspieszenia procesów integracyjnych?
............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 

7. Na czym skupia swoją działalność Rada Europy?
.....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
8. Jak sądzisz, dlaczego Robert Schumann nazywany jest często ojcem Unii Europejskiej?
..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
9. Wymień nazwy trzech Wspólnot, które stanowią podstawy Unii Europejskiej?
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
10. Co Twoim zdaniem wykształcony Europejczyk powinien wiedzieć o Maastricht?
...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
11. Jak rozumiesz pojęcie ,,Jesień Ludów”?
..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
12. Kim był Michaił Gorbaczow?
............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
13. Dlaczego Polska odegrała znaczącą rolę w procesie zmian zachodzących w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1989-90?
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
14. Co stało się po upadku Muru Berlińskiego?
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
15. Ile państw należy obecnie do Unii Europejskiej?
......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
16. Od kiedy Polska stara się o przyjęcie do UE?
......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

opr. Anna Klimowicz

Opr. Anna Klimowicz

EUROPEJSKIE BINGO
Znajdź osoby, które spełniają warunki wymienione w tabelce. Każda osoba z grupy może się podpisać na Twojej kartce tylko raz. Kto pierwszy zbierze wszystkie podpisy, krzyczy BINGO!!! Jest zwycięzcą w tej grze.
Podróżował za granicę

................................................
imię

................................................
kraj	Ma rodzinę za granicą

....................................................
imię

....................................................
kraj	Ma przyjaciela za granicą

....................................................
imię

....................................................
kraj	
Ma zagraniczny samochód

................................................
imię

................................................
kraj	Ma na sobie część garderoby wyprodukowaną za granicą

....................................................
imię

....................................................
kraj	Oglądał niedawno zagraniczny film

....................................................
imię

....................................................
kraj	
Lubi jedzenie jakiegoś innego kraju

................................................
imię

................................................
kraj	Pomógł kiedyś turyście z jakiegoś innego kraju

....................................................
imię

....................................................
kraj	Uczy się obcego języka

...................................................
imię

....................................................
kraj	
Lubi zespół muzyczny z innego kraju

................................................
imię

................................................
kraj	Potrafi wymienić nazwisko słynnego polityka z innego kraju

....................................................
imię

....................................................
kraj	Czytał ostatnio jakiś reportaż o innym kraju

....................................................
imię 

....................................................
kraj	
Używa zagranicznych kosmetyków

................................................
imię

................................................
kraj	Posiada w domu jakiś zagraniczny sprzęt

....................................................
imię

...................................................
kraj	Dostaje listy z zagranicy

....................................................
imię

....................................................
kraj	
Wybiera się na wakacje za granicę

.................................................
imię

..................................................
kraj	Fascynuje się kulturą innego kraju

....................................................
imię

....................................................
kraj	Lubi literaturę obcą

...................................................
imię

....................................................
kraj