Projekt autorskiego programu nauczania
z wychowania fizycznego w liceum po gimnazjum

I   Informacja o programie.

1.	Prezentowany program dotyczy przedmiotu wychowanie fizyczne.
2.	Program przygotowany jest dla chłopców w  liceum po gimnazjum.
3.	Opracowany program przeznaczony jest dla następującego wymiaru godzin:
•	3 godziny obowiązkowych zajęć w tygodniu w klasie I liceum
(38 tyg. x 3 godz. = 114 godz.), 
•	3 godziny obowiązkowych zajęć w tygodniu w klasie II liceum
(38 tyg. x 3 godz. = 114 godz.), 
•	3 godziny obowiązkowych zajęć w tygodniu w klasie III liceum
(38 tyg. x 3 godz. = 114 godz.).

W procesie trzyletniego kształcenia suma godzin wynosi 342. Zadania procesu wychowania fizycznego podejmowane w czasie lekcji zostały podzielone na 10 rozdziałów. Liczba godzin przeznaczonych na realizację zadań z poszczególnych działów jest labilna, czyli zmienna w zależności od potrzeb.

II  Cele lekcji wychowania fizycznego:

1.	Kształtowanie i doskonalenie harmonijnego rozwoju fizycznego uczniów.
2.	Rozwijanie poczucia odpowiedzialności za zdrowie własne i innych oraz stymulowanie prawidłowego rozwoju psychofizycznego.
3.	Popularyzacja i upowszechnianie gier drużynowych.
4.	Zapewnienie uczniom uzdolnionym sportowo warunków  do podwyższania umiejętności poprzez udział w sekcjach SKS.
5.	Przygotowanie uczniów do świadomego uczestnictwa w rekreacji ruchowej (aktywne spędzanie czasu wolnego, zdrowy styl życia, „ sporty całego życia”).
6.	Kontrola indywidualnej sprawności fizycznej uczniów w cyklu trzyletnim (testy sprawności fizycznej).
7.	Inspirowanie uczniów do organizacji i udziału w imprezach rekreacyjno – sportowych (umiejętność sędziowania, kultura zachowania w roli kibica, zasada fair play).
8.	Realizacja ścieżki prozdrowotnej:
•	zapobieganie chorobom cywilizacyjnym (otyłość, nerwice, choroby układu krążenia),
•	przepisy bezpieczeństwa w domu, w szkole, w miejscach publicznych,
•	wpływ systematycznej aktywności fizycznej na organizm ucznia,
•	aktywność fizyczna w różnych okresach życia,
•	wypoczynek bierny i czynny,
•	dbałość o prawidłową postawę ciała i przeciwdziałanie powstawaniu wad postawy.
9.	Kształtowanie pożądanych zachowań i postaw uczniów.

III  Sprawdziany kontrolne do poszczególnych zadań.

Na ocenę z wychowania fizycznego w równorzędnym stopniu wpływają następujące elementy:
1.	aktywność i postawa na lekcjach WF,
2.	postępy w rozwoju sprawności fizycznej,
3.	udział w zajęciach pozalekcyjnych i pozaszkolnych (systematyczny),
udział w zawodach i rozgrywkach sportowych oraz w pracach organizacyjnych,
4.	samoocena lub ocena klasy.
W ramach wymagań programowych podstawowych, uczeń powinien spełniać  punkty 1 i 2, natomiast wymagania ponadpodstawowe obejmować będą wszystkie wymienione punkty.

IV  Miejsce  prowadzenia zajęć sportowych ( lekcje WF, SKS i inne):

•	sala gimnastyczna (piłka siatkowa i koszykowa, gimnastyka, lekkoatletyka),
•	siłownia,
•	boisko przyszkolne (piłka ręczna, nożna, koszykówka, siatkówka),
bieżnia, skocznia do skoku w dal, rzutnia do pchnięcia kulą, drążki gimnastyczne i równoważnia,
•	mała salka gimnastyczna (gimnastyka, gry rekreacyjne, tenis stołowy).

V   Adresat programu.
Autorski program z wychowania fizycznego adresuję do uczniów rozpoczynających naukę w szkole i charakteryzujących się różnym przygotowaniem fizycznym, zdolnościami i umiejętnościami.
	Niwelowanie różnic w przygotowaniu fizycznym uczniów planuję osiągnąć poprzez realizację tego programu na lekcjach wychowania fizycznego, wspomaganą: 
•	zajęciami sportowymi,
•	zajęciami integracyjnymi na wycieczkach i wyjazdach klasowych,
•	rozgrywkami międzyklasowymi – indywidualnymi i zespołowymi,
•	organizacją zajęć rekreacyjno – sportowych.
Dla uczniów uzdolnionych sportowo w celu rozwijania ich umiejętności proponuję udział w :
•	dodatkowych zajęciach sportowych (SKS i inne),
•	zawodach międzyklasowych i międzyszkolnych indywidualnych i zespołowych.

VI  Zadania procesu wychowania fizycznego oraz zakładane standardy osiągnięć 
w poszczególnych dyscyplinach sportowych.

1.	PIŁKA SIATKOWA
1.1 Uczeń potrafi :
•	zastosować podstawowe odbicia piłki siatkowej w grze szkolnej i właściwej (postawa siatkarska i technika odbicia),
•	dobrać ćwiczenia doskonalące technikę i taktykę do gry szkolnej i właściwej,
•	zorganizować rozgrywki z zastosowaniem podstawowych przepisów i sygnalizacji sędziowskiej,
•	przeprowadzić rozgrzewkę specjalistyczną.
1.2 Standardy osiągnięć:
•	odbicie piłki sposobem górnym i dolnym (w miejscu, w parach, w grze uproszczonej, zagrywki, wystawiania i zbicia piłki),
•	zastosowanie poznanych elementów taktycznych w grze właściwej,
•	sędziowanie meczu lub jego fragmentu,
•	umiejętność dobrania ćwiczeń specjalistycznych do danego zadania,
•	wykonanie pracy teoretycznej dotyczącej przepisów gry, ciekawostek i aktualności w zakresie piłki siatkowej.
2. PIŁKA KOSZYKOWA
2.1 Uczeń potrafi :
•	zastosować prawidłowo w grze: podania i chwyty, kozłowanie i rzuty z miejsca, z biegu i wyskoku, po kozłowaniu z dwutaktu, obroty z piłką (pivoty), zwody z piłką,
•	zorganizować rozgrywki z zastosowaniem podstawowych przepisów i sygnalizacji sędziowskiej oraz wykazać się znajomością zagadnień teoretycznych,
•	przeprowadzić rozgrzewkę specjalistyczną,
•	dobrać ćwiczenia doskonalące technikę i taktykę do gry właściwej i gier pokrewnych.
2.2 Standardy osiągnięć:
•	ocena celności i techniki rzutów do kosza (osobiste, z półdystansu i z dwutaktu),
•	sędziowanie meczu lub jego fragmentu,
•	umiejętne dobranie ćwiczeń specjalistycznych do danego zadania,
•	zastosowanie poznanych elementów technicznych i taktycznych w grze właściwej i szkolnej,
•	wykonanie pracy teoretycznej, dotyczącej przepisów gry, ciekawostek i aktualności w zakresie piłki koszykowej.
3. PIŁKA RĘCZNA
3.1 Uczeń potrafi :
•	zastosować prawidłowo w grze: podania i chwyty, kozłowanie i rzuty na bramkę,
•	grać na pozycji bramkarza,
•	zorganizować rozgrywki z zastosowaniem podstawowych przepisów i sygnalizacji sędziowskiej,
•	przeprowadzić rozgrzewkę specjalistyczną,
•	dobrać ćwiczenia doskonalące technikę i taktykę do gry.
3.2 Standardy osiągnięć:
•	prowadzenie piłki w różnych formach zakończone rzutem z wyskoku i biegu na bramkę, 
•	umiejętność gry na pozycji bramkarza,
•	sędziowanie meczu lub jego fragmentu,
•	umiejętność dobrania ćwiczeń specjalistycznych do danego zadania,
•	zastosowanie elementów technicznych w grze właściwej,
•	wykonanie pracy teoretycznej, dotyczącej przepisów gry, ciekawostek i aktualności w zakresie piłki ręcznej.
4.	PIŁKA NOŻNA
4.1 Uczeń potrafi :
•	zastosować prawidłowo: żonglerkę, prowadzenie piłki, podania i przyjęcia, zwody oraz strzały na bramkę nogą i głową,
•	poprawnie technicznie wykonywać: rzuty z autu, rzuty rożne oraz rzuty karne,
•	aktywnie współpracować z drużyną podczas gry właściwej,
•	grać na pozycji bramkarza,
•	przeprowadzić rozgrzewkę specjalistyczną,
•	dobrać ćwiczenia doskonalące technikę i taktykę do gry właściwej.
4.2 Standardy osiągnięć:
•	prowadzenie piłki w różnych formach (slalom, w dwójkach, w trójkach, ćwiczenia techniczne z przeciwnikiem) zakończone strzałem na bramkę nogą i głową,
•	umiejętność gry na pozycji bramkarza,
•	umiejętność doboru ćwiczeń specjalistycznych do danego zadania,
•	zastosowanie poznanych technik w grze,
•	wykonanie pracy teoretycznej, dotyczącej przepisów gry w piłkę nożną, ciekawostek i aktualności w zakresie piłki nożnej.
5. SIŁOWNIA
5.1 Uczeń potrafi :
•	poprawnie wykonać ćwiczenia na dostępnych stanowiskach (prawidłowa pozycja ćwiczeń),
•	rozpoznać na jakie grupy mięśniowe działają ćwiczenia wykonywane na odpowiednich stanowiskach,
•	kontrolować własny trening siłowy,
•	zastosować ćwiczenia rozciągające po treningu siłowym,
•	doskonalić umiejętności i wiadomości z wybranego treningu siłowego oraz zasady jego modyfikacji w zależności od celu jaki uczeń pragnie osiągnąć.
5.2 Standardy osiągnięć:
•	przeprowadzenie treningu siłowego na dane partie mięśniowe.
6. TESTY SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ
6.1 Uczeń potrafi :
•	określić co to jest sprawność fizyczna i poprzez jakie sporty można ją osiągnąć (sporty całego życia),
•	przeprowadzić test na sobie, wśród rówieśników, rodzeństwa i rodziców,
•	określić aktualny poziom sprawności fizycznej według norm danego testu 
(u siebie i u innych),
•	poznać cel, zasady i funkcje stosowania testu.
6.2 Standardy osiągnięć:
•	ocena postępów w zakresie poszczególnych prób sprawnościowych w cyklu trzyletnim.
7. GIMNASTYKA
7.1 Uczeń potrafi :
•	nazwać i wykonać ćwiczenia:
a)	porządkowo – dyscyplinujące,
b)	kształtujące (pozycje wyjściowe, ćwiczenia ramion, nóg, głowy i tułowia),
c)	użytkowo – sportowe (zwisy i podpory, ćwiczenia zwinnościowo – akrobatyczne, skoki, ćwiczenia równoważne),
d)	uzupełniające (korekcyjno- kompensacyjne, uspokajające).
•	zastosować ćwiczenia wolne w układach gimnastycznych,
•	dobrać ćwiczenia do prawidłowego opanowania elementów gimnastycznych,
•	przygotować bezpieczne miejsce do ćwiczeń gimnastycznych i zastosować asekurację.
7.2 Standardy osiągnięć:
•	umiejętność przeprowadzenia rozgrzewki ogólnorozwojowej i specjalistycznej do danego zadania ruchowego,
•	ocena techniki, stopnia trudności (zaawansowania) i techniki wykonania ćwiczeń gimnastycznych z grupy użyteczno - sportowych (przewroty w przód, przewroty w tył, stanie na rękach, stanie na głowie, przerzut bokiem, skoki przez skrzynię, ćwiczenia równoważne, ćwiczenia na drążku),
•	ocena samodzielnie opracowanego układu gimnastycznego z ćwiczeń wolnych.
8. REKREACJA
8.1 Uczeń potrafi :
•	wykonać podstawowe czynności (podania, chwyty, kopnięcia, przyjęcia, uderzenia itp.) charakterystyczne dla danej gry rekreacyjnej i drużynowej,
•	zastosować prawidłowe czynności sędziowskie w rozgrywkach,
•	przeprowadzać rozgrywki w różnych warunkach (boisko, plaża, hale sportowe, korytarz ), w różnych wariantach (różne grupy wiekowe, zmienna liczba uczestników),
•	samodzielnie w swoim wolnym czasie wykorzystać poznane gry rekreacyjne 
(z rówieśnikami, rodzeństwem i rodzicami),
•	uświadomić sobie powody podejmowania aktywności ruchowej.
•	ocena podstawowych elementów technicznych z wybranych gier rekreacyjnych,
•	sędziowanie meczu lub jego fragmentu.
8.2 Standardy osiągnięć:
•	umiejętność dobrania ćwiczeń specjalistycznych do danego zadania.
9.	ŚCIEŻKA PROZDROWOTNA
9.1 Uczeń potrafi :
•	określać przyczyny powstawania chorób cywilizacyjnych i sposoby ich zapobiegania (zdrowy i aktywny styl życia),
•	określać zasady bezpiecznego poruszania się po ulicach,
•	stosować w życiu codziennym nawyki higieniczne w odniesieniu do własnego ciała, ubioru i środowiska,
•	udzielać pierwszej pomocy,
•	określać sposoby hartowania, dynamizmu i stosować je w życiu codziennym.
9.2 Standardy osiągnięć:
•	opracowanie jadłospisu dla wybranej grupy ludzi (cukrzyk, człowiek otyły, sportowiec dla siebie),
•	wykonanie pracy teoretycznej, plakatu, gazetki, referatu lub innej, związanej z: 
pierwszą pomocą, odżywianiem, hartowaniem organizmu, bezpieczeństwem na drodze i w szkole lub profilaktyką wad postawy.
10.	LEKKOATLETYKA
10.1 Uczeń potrafi :
•	biegać prawidłowo na dystansach o zróżnicowanej długości (umiejętność rozłożenia sił – samokontrola) ze startu niskiego i wysokiego, znajomość komend sportowych ( zapoznanie ze zmianą pałeczki  sztafetowej),
•	wykonać skok w dal techniką naturalną i poznać zasady wymierzania rozbiegu,
wykonać skok wzwyż techniką nożycową  i techniką. flop  
•	zastosować rzuty różnymi przyborami (piłką lekarską, kulą) oraz samodzielnie zorganizować bezpieczne miejsce do ćwiczeń,
•	poznać technikę biegu przez płotki,
•	prawidłowo zastosować czynności sędziowskie (mierzenie czasu, mierzenie odległości),
•	zastosować odpowiednie ćwiczenia rozgrzewające do danej konkurencji lekkoatletycznej,
•	wykazać się znajomością teoretyczną podstawowych zagadnień z lekkoatletyki.
10.2 Standardy osiągnięć:
•	ocena biegów długich, średnich i krótkich (ewentualnie ich modyfikowanie),
•	ocena skoczności i rzutów wg tabel (ewentualnie ich modyfikowanie),
•	umiejętność doboru ćwiczeń specjalistycznych do danego zadania,
•	wykonanie pracy teoretycznej, dotyczącej przepisów, ciekawostek i aktualności z zakresu lekkiej atletyki.

Opracował mgr Henryk Basiński
						nauczyciel wychowania fizycznego
						w Zespole Szkół nr 2 
						im. K. K. Baczyńskiego w Ełku,
absolwent Akademii Wychowania Fizycznego   w Warszawie.

Literatura:
1.	„ LIDER” nr 1 (1999 r.) – Edukacja prozdrowotna w zreformowanej szkole.
2.	„ LIDER” nr 10  (1999 r.) – Jak programować i planować.